Radicaal transparant

Blog over radicale transparantie

We nemen je mee in de wereld van zelforganisatie aan de hand van zeven principes. Zelforganisatie is, naast heelheid en evolutionair doel, één van de drie doorbraken van cyane organisaties. Het is een radicaal andere manier van werken dan we gewend zijn van traditionele organisatiestructuren en doet een heel ander beroep op mensen en hun organisatie. Dit is deel 4 in de serie ‘Zeven principes van zelforganisatie’: Radicale transparantie.

Stel je eens voor dat vanaf morgen alle informatie van jouw organisatie vrij toegankelijk is voor alle mensen in de organisatie. Wat de strategie is, welke doelen per afdeling daaruit gesteld zijn, welke projecten daarvoor zijn gedefinieerd en wat de voortgang is op die doelen en projecten. Welke mensen welke rollen hebben, welke doelen zij zelf hebben, welke feedback zij vragen en krijgen in de teams, welke financiële resultaten geboekt worden en wie wat verdient.

Hoe zou dat voor jou zijn? En wat zou je daardoor anders gaan doen?

Radicaal Transparant

Veel mensen vinden transparantie heel belangrijk, maar het transparant maken van de eigen doelen, voortgang, bijdrage en resultaten voor de rest van de organisatie is toch wel even slikken. In veel organisaties zijn we erg gewend geraakt aan een bepaalde mate van vaagheid, waarin we onze eigen ruimte behouden. Ruimte die aan kan voelen als de eigen privacy en die veel van onze onzekerheden en onkunde huisvest. In de setting van de traditionele organisatie is die vage ruimte ook nodig omdat er vaak onvoldoende veiligheid is om die op te heffen. Daarnaast is het ook zo dat veel van de traditionele management dynamiek drijft op de inherente onzekerheid van mensen.

Daar zijn velen ook zo klaar mee, met de emotionele hefboom als beïnvloedingstechniek vanuit het management. Het verlangen naar vrij en heel zijn groeit en cyane organisaties zijn voorbeelden van de werkelijke mogelijkheden. Werkelijk vrij worden begint bij jezelf. Wij zeggen vaak dat de meeste mensen twee banen hebben. De eerste is de baan waarvoor ze betaald worden. De tweede is de baan die ze hebben om goed, succesvol en in control te lijken voor anderen. Die tweede baan is een serieuze energie killer. Menig professional worstelt in een poging om ontslag te nemen van die tweede baan. De vraag is dan ook: wat helpt mensen om die stap te kunnen zetten?

Kijken in de spiegel

Radicale transparantie creëert een omgeving waarin we kunnen stoppen met het constant verbergen, verdoezelen of manipuleren van hoe het er eigenlijk voor staat. Het introduceert een nieuw ‘spel’ waarin we allemaal puur zijn, ontdaan van de verhullende sluier van de vage ruimte. We hoeven onszelf en anderen niet meer voor de gek te houden en leren echt naar onszelf te kijken en ons te ontwikkelen. Frederic Laloux spreekt over ‘de mythe van de beheersbaarheid is doorzien’ en dat gaat hier dan ook op voor onze eigen heelheid. We maken allemaal fouten, we zijn geen van allen perfect. Zodra we zonder schaamte open kunnen zijn over imperfecties, ontstaat er ruimte om ons te ontwikkelen. Dan nemen we de verantwoordelijkheid voor onszelf en onze commitments.

De eerste stappen in je organisatie

Radicale transparantie hoeft niet radicaal ingevoerd te worden. Dat kan prima stapsgewijs. Bij onze klanten zien we dat er voor verschillende stappen gekozen wordt. Met enige regelmaat zien we dat het transparant maken van de salarissen één van de laatste zaken is die inzichtelijk worden gemaakt, maar soms is het juist de stap om persoonlijke doelstellingen en voortgang te delen die uitgesteld wordt. Samen met onze klanten kijken we naar de stappen die de meeste impact hebben en dat is elke keer net even anders.

Als één van de zeven principes draagt radicale transparantie bij aan het laten slagen van zelforganisatie. Doordat de informatievoorsprong van een selecte groep leiders ten opzichte van de andere mensen in de organisatie wordt opgeheven, ontstaat er een heel andere dynamiek. Iedere collega in de organisatie zal in staat zijn om zich te verwittigen van relevante contextinformatie, zodat hij/zij geïnformeerd beslissingen neemt, plannen maakt en hulp inschakelt. Op die manier kan iedereen zijn of haar waarde toevoegen in dienst van het evolutionaire doel van de organisatie. Voor veel mensen is het een zegen dat ze hun tweede baan kunnen opzeggen en komt er na korte tijd veel meer creatieve energie bij hen vrij, juist omdat ze zich vrijer kunnen bewegen en ontwikkelen. Dat wordt zichtbaar in hun leven en werk en voelbaar in de teams en de organisatie.
Er is ook een beperkte groep die het erg moeilijk vindt om die tweede baan los te laten en het puur zijn pijnlijk vindt. Met (externe) coaching of ondersteuning vanuit het eigen team is daar prima verandering in te brengen. De enkeling die ook daarna niet klaar is om de stap te maken, zal ervoor kiezen om bij een meer traditionele organisatie te gaan werken. Het mooie is dat die stap wel bewust wordt gezet.

Mensen die het proces naar de radicaal transparante organisatie samen doormaken, zijn erg trots op hún organisatie. Het evolutionaire doel, de strategische focus en ook de zware beslissingen worden door een veel grotere groep gedragen. Eigenaarschap en verantwoordelijkheid zijn niet meer slechts kreten, maar zijn zichtbaar en voelbaar.
Radicale transparantie zorgt ervoor dat de organisatie én de mensen groeien doordat er toegang is tot informatie die er voorheen niet was. Informatie vanuit de organisatie en vanuit de mensen zelf.

Zelf aan de slag?

In het bonusmateriaal geven we je instructies voor het geldspel. Dit spannende en leuke spel geeft geeft inzicht in de wijze waarop we denken over onze eigen bijdrage aan de organisatie en die van anderen.

Download het bonusmateriaal bij de blog radicale transparantie 

Lees meer en schrijf je in voor de workshop Reinventing Organizations of neem deel aan de ervaringsgerichte training Zelfsturing en Heelheid in Organisaties.

Neem vrijblijvend contact op en ontdek wat de Reinventing Organizations adviseurs van Het Eerste Huis kunnen betekenen voor jou en je organisatie.

Lees ook deel 5 in de serie ‘7 principes van zelforganisatie’ over zelforganiserend vermogen.

Bekijk ook: